Paardenbloemen in het gazon
Een penwortel van 30 cm die uit elk achtergebleven stukje opnieuw uitloopt. En als je een robotmaaier hebt, helpt die mee met verspreiden.

Waarom ze zo lastig zijn
Een paardenbloem heeft een penwortel die tot 30 cm diep gaat. Breekt die af, dan loopt het achtergebleven stuk opnieuw uit, vaak met meerdere planten tegelijk. Afmaaien haalt alleen de bloem weg en laat de wortel intact.
Daarbij zaait één plant zich uit met honderden pluizen die tientallen meters ver waaien. Een halve aanpak levert dus binnen een seizoen hetzelfde beeld op.
Wat een robotmaaier ermee doet
Op een gazon van 1.200 m² met robotmaaier bleek dit na acht jaar het grootste verschil. Een robotmaaier snijdt de bloem kapot en drukt de resten met zijn wielen terug de grond in. Het effect is dat hij de plant lokaal verspreidt in plaats van hem weg te halen. Na een paar seizoenen stonden er op dat gazon beduidend meer dan aan het begin.
Heb je een robotmaaier en veel paardenbloemen, dan is dit het argument om het in één keer goed aan te pakken in plaats van er elk jaar wat aan te doen.
De aanpak die werkt
Het hele gazon op één moment paardenbloemvrij maken, met wortel en al. Op een gazon van 1.200 m² kost dat ongeveer 30 uur, verdeeld over een paar weekenden, en daarna is ruwweg 90% van het probleem weg.
- Gebruik een penwortelsteker. Een lange steel met een gevorkt uiteinde. Je steekt hem naast de plant in de grond en wrikt de hele wortel omhoog. Dat is aanzienlijk minder zwaar dan op je knieën met een schepje.
- Doe het als de grond vochtig is. Na een regenbui komt de wortel er in zijn geheel uit; uit droge grond breekt hij af.
- Doe het vóór de bloei, dus in april. Daarna zaaien ze uit.
- Vul het gat met wat grond en zaai bij, anders komt er iets anders in.
Daarna bijhouden
Nieuwe planten komen van zaad dat overwaait. Die zijn klein en hebben nog geen diepe wortel, dus ze zijn in een minuut weg. Loop het gazon in april en september even na; dat kost een half uur per keer en houdt het onder controle.
Wat minder goed werkt
- Afmaaien. Haalt de bloem weg, laat de wortel zitten.
- Kokend water. Werkt op tegels, op gras verbrand je het gras eromheen mee.
- Selectieve bestrijdingsmiddelen. Die zijn er, maar voor particulieren is het aanbod in Nederland beperkt, en op een gazon met kinderen of huisdieren is het een afweging die je zelf moet maken.
Voorkomen
Een dichte grasmat laat geen zaad kiemen. Hoger maaien, goed bemesten en kale plekken meteen bijzaaien doet meer tegen paardenbloemen dan welk middel ook.
Ook handig om te weten
- Acht jaar robotmaaienhoe de paardenbloemen daar bijkwamen.
- Hoger maaienzon op kale grond is wat paardenbloemen nodig hebben.
- Ander onkruidelk onkruid vertelt iets over de bodem.
- Doorzaaiende gaten die je steekt, vul je met zaad.
Veelgestelde vragen
- Hoe diep gaat een paardenbloemwortel?
- Tot ongeveer 30 cm bij een volgroeide plant, soms dieper. Met een schepje krijg je hem daarom niet heel naar boven; met een penwortelsteker wel.
- Wanneer kan ik ze het beste uitsteken?
- In april, voor ze uitzaaien, en op een dag na regen. Uit vochtige grond komt de wortel in zijn geheel mee; uit droge grond breekt hij af en loopt het stuk dat blijft zitten opnieuw uit.
- Zijn paardenbloemen schadelijk voor het gazon?
- Voor de grasmat zijn ze concurrentie, want ze nemen licht en ruimte weg. Voor bijen en hommels zijn ze in het vroege voorjaar een van de eerste voedselbronnen. Een hoekje met paardenbloemen laten staan is dus een verdedigbare keuze.
Verder over het gazon
Alle gazonproblemen staan op problemen in het gazon. Veel ervan zijn terug te voeren op twee dingen: te kort maaien en een verdichte bodem.